.

.

ΠΑΣΧΑΛΙΝΑ ΛΕΥΚΑΔΙΤΙΚΑ ΕΘΙΜΑ


Του Ηλία Γεωργάκη, Δημοσιογράφου - Συγγραφέα.

Το Μεγάλο Σάββατο, νωρίς, το πρωί, οι γυναίκες βγαίνουν στο παράθυρο και «ρίχνουν το κομμάτι» στο δρόμο. Πετούν δηλαδή ένα πήλινο αγγείο, πιάτο, λαγήνι, μπότη και στην ανάγκη ένα κεραμίδι ή κάτι γυάλινο – γενικά ένα εύθραυστο δοχείο που γίνεται κομμάτια. Τα συντρίμμια του σκεύους δεν κάνει να τα μαζέψουν την ίδια μέρα. Το κομμάτι -λέει η παράδοση- το ρίχνουν για να σπάσει η θλίψη, η ησυχία και το πένθος της Μεγάλης Εβδομάδας. Ύστερα, με το χτύπημα της καμπάνας, βγαίνει η Φιλαρμονική στουςκεντρικούς δρόμους της πόλης και παίζει ε μβατήρια. Την Μεγάλη Παρασκευή στην πολη -τα παλιά χρόνια- λειτουργούσαν όλες σχεδόν οι εκκλησίες της πόλης και έβγαιναν περισσότεροι επιτάφιοι. Κάποτε οι επιτάφιοι έβγαιναν τα ξημερώματα του Μεγ. Σαββάτου. Αργότερα, γινόταν «συνάντηση επιταφίων» στην Πλατεία. Όταν περνούσαν οι επιτάφιοι απ’ την Πλατεία, οι φιλοπαίγμονες «Μπρανέλοι» αφορμή ήθελαν για ν’ αρχίσουν τα πειράγματα προς τις άλλες ενορίες. Μόλις έφτανε ο κάθε επιτάφιος στην πλατεία, ακούγονταν τα παρακάτω επιφωνήματα: Για τον επιτάφιο του Αγίου Μηνά: Τσαφ – τσουφ (επειδή στην περιοχή είχαν τα εργαστήρια τους οι «χάβροι», οι σιδηρουργοί).
Για του Αγ. Γεωργίου και του Αγ. Δημητρίου (από τα «Ψαρέικα», με τους πολλούς ενορίτες, ψαράδες): Γαρίδα – γαρίδα! Για την ενορία των ναυτικών, τον Άγ. Χαράλαμπο: Όρτσα – Μπόντζα ή Αμόλα σκότα! Για της Αγ. Παρασκευής, με τις φιλόκαλλες ενορίτισσες: Οι φκιασιδούδες έρχονται! Για την ενορία της «μεγαλοοικογένειας» Τσαρλαμπά κ.ά., τον Άγ. Σπυρίδωνα: Τα ψηλά καπέλα! Και για τη Βαγγελίστρα: Ωχ! Βαγγελίστρα μου 
---------------------------
ΣΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΛΟΥΚΑ ΤΟ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ

(ΑΓΓΕΛΟΣ ΣΙΚΕΛΙΑΝΟΣ)

«Στ' Οσιου Λουκά το μοναστήρι, απ' όσες
γυναίκες του Στειριού συμμαζευτήκαν
τον Επιτάφιο να στολίσουν, κι' όσες, 
μοιρολογήτρες, ως με του Μεγάλου
Σαββάτου το ξημέρωμα αγρυπνήσαν, 
ποια να στοχάστη έτσι γλυκά θρηνούσαν! -
πώς, κάτου απ' τους ανθούς, τ' ολόαχνο σμάλτο
του πεθαμένου του Αδωνη ήταν σάρκα
που πόνεσε βαθιά; 
Γιατί κι' ο πόνος
στα ρόδα μέσα, κι' ο επιτάφιος θρήνος, 
κ' οι αναπνοές της άνοιξης που μπαίναν
απ' του ναού τη θύρα, αναφτερώναν
το νου τους στης Ανάστασης το θάμα, 
και του Χριστού οι πληγές σαν ανεμώνες 
τους φάνταζαν στα χέρια και στα πόδια, 
τι πολλά τον σκεπάζανε λουλούδια, 
που έτσι τρανά, έτσι βαθιά ευωδούσαν! 

Αλλά το βράδυ το ίδιο του Σαββάτου, 
την ώρα π' απ' την Αγια Πύλη το ένα
κερί επροσάναψε όλα τ' άλλα ως κάτου, 
κι' απ' τ' Αγιο Βήμα σάμπως κύμα απλώθη
το φως ως με την ξώπορτα, όλοι κι' όλες
ανατριχιάξαν π' άκουσαν στη μέση
απ' τα «Χριστός Ανέστη» μιαν αιφνίδια
φωνή να σκούξει: "Γιώργαινα, ο Βαγγέλης!"
Και να, ο λεβέντης του χωριού, ο Βαγγέλης, 
των κοριτσιών το λάμπασμα, ο Βαγγέλης, 
που τον λογιάζαν όλοι για χαμένο
στον πόλεμο - και στέκονταν ολόρτo
στης εκκλησιάς τη θύρα, με ποδάρι 
ξύλινο, και δε διάβαινε τη θύρα
της εκκλησιάς, τι τον κυττάζαν όλοι
με τα κεριά στο χέρι, τον κυττάζαν
το χορευτή που τράνταζε τ' αλώνι
του Στειριού, μια στην όψη, μια στο πόδι, 
μα ως να το κάρφωσε ήταν στο κατώφλι
της θύρας, και δεν έμπαινε πιο μέσα! 
Και τότε, - μάρτυράς μου νάναι ο στίχος, 
ο απλός κι' ο αληθινός ετούτος στίχος, -
απ' το στασίδι πούμουνα στημένος
ξαντίκρυσα τη μάνα, απ' το κεφάλι
πετώντας το μαντίλι, να χιμήξει
σκυφτή και ν' αγκαλιάσει το ποδάρι, 
το ξύλινο ποδάρι του στρατιώτη,
(έτσι όπως τόειδα ο στίχος μου το γράφει, 
ο απλός κι' αληθινός ετούτος στίχος), 
και να σύρει απ' τα βάθη της καρδιάς της
ένα σκούξιμο: «Μάτια μου, Βαγγέλη!».

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

-Κι επειδή ξεχάσαμε τις παραδόσεις και τα παλιά μπρανελίστικα, αναδημοσιεύω "Το κομμάτι'' του αείμνηστου Παναγιώτη Τ. Ματαφιά (Νότη Μπρανέλου), απο το βιβλίο του με τίτλο "Απ' τον Αη-Μηνά ίσαμε τον Πόντε, Αθήνα 1992":

- Δε μ' λες, μωρ' θειά (μώρα μου κιόλας) μη (μ)πάει κι έπεσε το κομμάτι, και δε (ν)το πήρα χαμπέρι;

- Όχι, μαρή θυατέρα, είναι μπονόρα ακόμα, στο (ν)ύπνο σου δα το ειδες;

- Δε (γκ)ξέρω. Εδεκεί π' σάρωνα, μου κάστ'κε ότ' άκ'σα τη μουζ'κή.

- Όχι, μαρή κουρεμαδιά, είναι μπονόρα σου λέου. Ύστερα απ' τσ' εννιά η ώρα να (ν)το λογαριάζ'ς. Δε μ' λες τώρα, για να πούμε και τίποτσ' άλλο, έβαψες πολλά αυγά μαρή;

- Ένα (γ)κόρακα, χριστιανή μου. Δε (γ)ξέρω τι τον ηύρε το (γ)καλοφούρτουνο το ν'κοκύρ' μου, να (ν)τονε χαρώ, και μου κουβάλ'σε δέκα ντουζίνες, η τζόγια μου, «λες και θα μας κομ-παρίρ'νε οι Αγγλογάλλ'». Κάμε κόντο. Μήτε στα «δώδεκα βαγγέλια» δεν άδειασα να πάου η καψερή, ο Θέος να με σ'χωρέσει.

- Μπα, μαρή κοπέλα μ'. Δε μ' λες κάνε, τ' αρνί σας το σφάξατε;

- Μπαααα, θειά μ'. Καρτερώ το μπαρμπα-Χρήστο το Μένιο. Η αφεντιά του μας το σφάζ' ούλες τσι χρονιές. Είναι φίλος, βλέπ'ς, με το ν'κοκύρ' μου. Του δίνει και τη (μ)προβιά κάθε χρόνο!

- Εγώ, καψόπαιδο, εφώναξα εχτές το μπάρμπ' Αργύρ' και ξεντριγάρ'σα. 

- Ναι, είδα τσου «σταυρούς στη (μ)πόρτα» σας. Και του χρόνου να 'στενε καλά. 
Δε μ' λες, αλήθεια, θεια, η αφεντιά σου θα (γ)ξέρ'ς. Τι πράμα είν' αλήθεια αυτό το κομμάτι; Άκου, να γυρίζ', λέει, κάθε Μεγασάββα η μουζ'κή στα σοκκάκια και να βαρεί τ' «διάνα» κι οι ν'κοκυράδες, απ' όπ' βρεθούνε, να τσακίζ'νε στσου δρόμ'ς ότ' παλιαγγειό τσου βρίσκεται. Μπορείς να μ' πεις η αφεντιά σου, τι σένια είναι, η αφεντιά τσου;
- Εθίματα, μαρή θυατέρα. Παλιά εθίματα των γιορτώνε. Τι θέλ'ς να 'ναι; Έτσ' τα 'βραμε απ' τσου παλιότερους, έτσ' τα βαστάμε και στσι μέρες μας. «Μικρή Ανάσταση» μου την είπε, νια μέρα π' τονε ρώτησα κι εγώ, ο σιορ Πίπ'ς, ο νόντσολος τ' Άη-Μηνά. Αλλά τώρα, στο (γ)καιρό μας, δεν τα πιεντάνε και πολύ - πολύ. Παλιότερα, καψόπαιδο, ο κοσμάκ'ς τα στ'μάρ'ζε πλειότερο απ' τσου τωρινούς και μάλ'στα μου πολύ ταχαιρόντανε. Θ'μάμαι νια βολά, σα σήμερα, όπως κατέβαινε η μουζ'κή στο παζάρ' απ' τα Χάβρ'κα για τη (μ)πιάτσα, εδεκεί στο σοκκάκι του Μαρκά, πετιέται απ' το τσαγκάρ'κό του ο Γιώργ'ς ο Κράλ'ς, Θεός σχωρέστονε κι απ'θώνει καταμεσίς του δρόμ' ένανε θεόρατο μπότη, από κειούς εκεί με τ'ν αλ'φή απόξ', ξέρ'ς μαρή, π' βάν'νε το λάδ', μ' ένα φ'τίλ' απάν' στη μσ'ούδα του, αναμμένο. Οραντίς και το βλέπ'νε οι μουζ'κάντ'δες, σκιαχτήκανε και το βάν'νε στα κοσάκια. Σκορπίσανε και μήτε δ'νήθηκε να (ν)τσου σ΄μασ' άλλο ο μακαρίτ'ς ο μπάρμπα Νιόνιος ο Τσ'ρώτος, π' τσόκανε το «δάσκαλο».

- Έτσ' λ'πόν!. Και δε μ' λες αλήθεια, θεια. Όλο τι πράντσα λογαριάζεις να 'τ'μάσεις;

- Τι πράντσα, μαρή κοπέλα μ', σα (γ)και δε (ν)τα ξέρ'ς, ρωτάς. Απόψε το πατσαλίκι αυγοκομμένο, όπως το καλεί η βραδιά. Αύριο τσότσο κρέας με μανέστρα και τ'ν άλλ' τ' αρνί ψ'μένο. Αυτά. Τα ξέρ'ς. Δε (ν)τα ξέρ'ς τώρα;.

- Θα (ν)το ψήσ'τε στο σουβλί;
- Ναίσκε, μαρή. Όξ' στ'ν αδειά, αντάμα με το (γ)κ'νιάδο μου και το λαλά μου. Κάθε χρόνο έτσ' κάν'με, από έσπαλε. Θέλ'νε,βλέπ'ς, άμα το σ'κών'νε, να ρίχν'νε και τσι κουμπουριές τσου, για το καλό τα' χρόνου. Το δ'κό σας θα (ν)το βάλ'τε στο φούρνο, ε; Είδα το δ'κόνε σου, τ' απολιώρα, πόφερν' αποκλάδια.

- Τι να κάμ'με, θειά μου; Είμαστε βλέπ'ς κι οι δύο κονκασάδοι.

- Και για Ανάσταση, πού λέτε να πάτε;

- Εδεδώ στ' (μ)πιάτσα, λέμε να βγούμε, στον Αη-Σπ'ρίδωνα για πιο σιμά. Ας πάου τώρα ν' αποσώσω κάτ' δ'λειές που τ'ς έχω στ' μέση, μη (μ)πάει κι έρτ' ο μπάρμπα Χρήστος για το καλότ'χο τ' αρνί. 

- Τότενες, γεια σ' μαρή θυατέρα μου και καλή σας Ανάσταση.

- Αμήν, θεια μου, παρομοίως, με τ' φαμελιά σου.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΑΠΟ ΚΑΡΔΙΑΣ ΕΥΧΟΜΑΙ ΣΕ ΟΛΟΥΣ ΜΕ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΔΥΝΑΜΗ-Η ΑΓΑΠΗ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΠΑΘΟΣ ΠΟΥ ΟΔΗΓΕΙ ΣΤΗΝ ΑΝΆΣΤΑΣΗ! 
Share this article :

ΛΕΥΚΑΔΙΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ live

ΛΕΥΚΑΔΙΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ  live


Η ατομική, εποικοδομητική κριτική και οι εναλλακτικές προτάσεις - απόψεις είναι απαραίτητες και ευπρόσδεκτες, ειδικά όταν το ζητούμενο είναι η επικοινωνία ιδεών (κοινωνία). Τα θέματα των αναρτήσεων δεν εκφράζουν απαραίτητα και τις απόψεις των διαχειριστών και των συντακτών του ιστολογίου μας. Αντιθέτως, τα σχόλια εκφράζουν τις απόψεις των σχολιαστών και μόνο αυτών και όσα περιέχουν ύβρεις ή απρεπείς χαρακτηρισμούς διαγράφονται κατά τον έλεγχο από την ομάδα διαχείρισης. Ευχαριστούμε.


Διαφημιστειτε εδω....

Διαφημιστειτε  εδω....

Google+ Badge

Γίνεται συνδρομητές στην εφημερίδα μας

>> ΑΓΑΠΗΤΟΙ - ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΣ

Σας καλωσορίζουμε στο μικρόκοσμο της τοπικής ενημέρωσης με μια εφημερίδα που φιλοδοξεί να γίνει η εβδομαδιαία σας συνήθεια. Η Lefkas News δημιουργήθηκε από μια ομάδα ντόπιων νέων ανθρώπων που αγαπούν τη Λευκάδα και νοιάζονται γι’ αυτήν. Ο προβληματισμός αυτός αποτελεί το γνώμονα των προσπαθειών μας και με αυτόν θα κινηθούμε. Στις σελίδες της εφημερίδας θα βρείτε θέματα της τοπικής πολιτικής ατζέντας, θέματα κοινωνικά, πολιτιστικά και αθλητικά Σας ευχόμαστε καλή ανάγνωση. Η ομάδα της Lefkas News

Νέο site για το Μεγανήσι

Νέο site για το Μεγανήσι
Λίγα λόγια για το site: Το http://www.meganisidreaming.com δημιουργήθηκε με στόχο την προβολή και την ανάδειξη του νησιού συγκεντρώνοντας και αναδημοσιεύοντας υλικό που έχει δημιουργηθεί από Μεγανησιώτες και φίλους του νησιού όπου γης. Σκοπός του μεταξύ άλλων είναι η ανάπτυξη του νησιού και η βελτίωση της ποιότητας ζωής των ανθρώπων του. Στο MeganisiDreaming ο επισκέπτης θα μπορέσει να βρει πληροφορίες και να ενημερωθεί για την ιστορία και τον πολιτισμό του Μεγανησίου, τις παραλίες και τις φυσικές ομορφιές του νησιού. Μέσα από την ιστοσελίδα αυτή, ο επισκέπτης μπορεί να ενημερωθεί για τις δραστηριότητες που θα λαμβάνουν χώρα στο νησί, καθώς και για οποιαδήποτε πληροφορία έχει να κάνει με επιχειρήσεις Real Estate (αγοραπωλησίες ακινήτων και αγροτεμαχίων). Ταυτόχρονα, δίνεται η δυνατότητα στον επισκέπτη να χρησιμοποιήσει τον επαγγελματικό κατάλογο του νησιού έτσι ώστε να διαλέξει το πιο κατάλληλο γι' αυτόν κατάλυμα, που θα φάει, που θα διασκεδάσει και να βρει τα κατάλληλα μαγαζιά για τα ψώνια του

ΛΕΥΚΑΔΙΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ LIVE

ΛΕΥΚΑΔΙΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ LIVE

ΛΕΥΚΑΔΙΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ

Νεα από το Μεγανήσι

makelio .gr

prevezabest

prevezabest
Ειδησεογραφικό Blog του Ν. Πρέβεζας

Αναγνώστες

ΦΙΛΙΚΕΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ

 
Support : Creating Website | Johny Template | Mas Template
Copyright © 2011. Lefkas News.gr - All Rights Reserved
Template Created by Creating Website Published by Mas Template
Proudly powered by Blogger